Lịch sử dòng Chúa Cứu Độ: sơ lược bối cảnh và sự hình thành

Lịch sử dòng Chúa Cứu Độ: sơ lược bối cảnh và sự hình thành

Để thấu hiểu lịch sử của Dòng chúng ta, cần phải xem xét bối cảnh lịch sử, đặc biệt là tình hình nước Đức thời bấy giờ, cũng như cuộc đời của Đấng Sáng Lập – Cha Phanxicô Jordan.

1. Bối cảnh lịch sử

Có hai yếu tố quan trọng đã tác động đến Giáo hội tại Đức trong suốt thế kỷ XIX: Phong trào Thế tục hóa và cuộc đấu tranh văn hóa (Kulturkampf). Vào đầu thế kỷ, dưới thời Napoleon, gần như tất cả các tu viện tại Đức đều bị thế tục hóa. Các tu viện bị giải thể, tài sản bị nhà nước chiếm thu hoặc bán đi. Toàn bộ phương cách Giáo hội thực thi việc chăm sóc mục vụ bị gián đoạn, và nền văn hóa tu trì đang thăng tiến trước đó đã bị phá hủy.

Quốc gia Phổ, vốn ngày càng lớn mạnh trong thế kỷ XIX, đã bắt đầu chính sách xung đột với Giáo hội Công giáo, được gọi là cuộc đấu tranh văn hóa (Kulturkampf). Các đạo luật đã được ban hành nhằm giới hạn quyền lực và tầm ảnh hưởng của Giáo hội. Chính vì thế, Giáo hội nhận thấy nhiều hoạt động thực tế và mục vụ của mình ngày càng bị nhà nước thắt chặt và hạn chế.

Ban đầu, Cha Phanxicô Jordan không có ý định thành lập một Dòng tu. Ngài muốn đảo ngược những tác động của cuộc đấu tranh văn hóa (Kulturkampf), và điều này đòi hỏi một điều gì đó thực sự triệt để và sâu rộng; nghĩa là canh tân toàn bộ Giáo hội theo đúng nghĩa đen. Mục tiêu của ngài là đưa Chúa Kitô trở lại với những người dân bình thường. Ngài bị thôi thúc bởi một nhiệt huyết truyền giáo phi thường.

Đó là một niềm đam mê mãnh liệt; tình yêu dành cho Thiên Chúa và nhân loại đã chiếm trọn tâm hồn ngài, khiến ngài muốn bắt tay vào việc ngay lập tức và làm bất cứ điều gì có thể để hiện thực hóa tham vọng của mình ngay tại đó.

2. Xây dựng cơ cấu

Trước tiên, ngài phải tìm kiếm các cộng sự – những người thấu hiểu và giúp đỡ ngài trong sứ vụ; và quan trọng nhất, ngài tìm kiếm những linh mục có khả năng thực hiện kế hoạch của ngài. Chẳng bao lâu, ngài gặp được Cha Bonaventura Lüthen, một người đồng hương Đức, người đã trở thành cộng sự thân cận nhất và là người bạn trong những ngày đầu ấy. Ngài cũng sớm tìm được vài linh mục khác sẵn sàng cộng tác với mình.

Kế hoạch của Cha Phanxicô Jordan là thiết lập một Hiệp hội với ba cấp độ:

• Cấp độ Một: Bao gồm các thành viên, cả nam lẫn nữ, những người hiến thân hoàn toàn cho Hiệp hội và công việc của Hiệp hội. Họ sẽ khấn giữ các lời khuyên Phúc âm: nghèo khó, khiết tịnh và vâng phục.
• Cấp độ Hai: Bao gồm những người có học thức, tức là những người có khả năng gây ảnh hưởng trong Giáo hội và xã hội – như các nhà khoa học, nghệ sĩ, trí thức, nhà báo, v.v.
• Cấp độ Ba: Dành cho bất kỳ ai sẵn lòng sống đời sống Kitô hữu tốt lành và thăng tiến các mục tiêu của Hiệp hội.

3. Thành lập Dòng

Đối với Cha Phanxicô Jordan, việc thiết lập Hiệp hội tại Roma là điều tối quan trọng, vì đây là trái tim của Giáo hội. Do đó, ngài chuyển đến nhà Thánh Brigida ở Piazza Farnese, nơi ngài đặt xưởng in và bắt đầu xuất bản tạp chí hàng tháng Der Missionär (Nhà Truyền Giáo).

Vào ngày 8 tháng 12 năm 1881, tại Nhà nguyện Thánh Brigida ở Roma, Cha Phanxicô Jordan cùng ba linh mục khác đã tuyên khấn riêng với tư cách là thành viên của “Hiệp hội Giảng dạy Tông đồ”. Đây chính là ngày được chọn làm ngày thành lập Dòng Chúa Cứu Độ.

Hiệp hội Giảng dạy Tông đồ sớm thu hút thêm nhiều cộng sự và trụ sở tại St. Brigida trở nên quá chật chội. Vì vậy, Cha Phanxicô Jordan rất vui mừng khi thuê được các căn phòng ngay cạnh Quảng trường Thánh Phêrô tại Palazzo Moroni, Borgo Vecchio 165 – nay là Via della Conciliazione 51 (Trụ sở Trung ương Dòng hiện nay).

Các kế hoạch liên quan đến các linh mục giáo phận đã không thành hiện thực, nhưng Ngôi Nhà Mẹ sớm tràn đầy các ứng sinh tiềm năng. Ý tưởng về một Hiệp hội với ba cấp độ bị coi là quá tiến bộ vào thời bấy giờ. Giáo hội chỉ công nhận Cấp độ Một được tổ chức theo hình thức của một Dòng tu với các nhánh riêng biệt hoàn toàn cho nam và nữ.

Tên gọi “Hiệp hội Giảng dạy Tông đồ” đã gây ra khá nhiều tranh cãi vì Tòa Thánh giữ riêng tước hiệu “Tông đồ” cho chính mình. Tên gọi được đổi thành “Hiệp hội Giảng dạy Công giáo”, sau đó là “Dòng Chúa Cứu Độ” (tiếng Latinh: Societas Divini Salvatoris) và kể từ đó, Dòng được biết đến với tên gọi “Các tu sĩ Salvatorian”.

Việc đổi tên này là một điều may mắn vì Dòng mới không còn lấy tên theo hoạt động của mình mà lấy tên từ lý tưởng cao nhất: chính Chúa Kitô, Đấng Cứu Độ Thế Giới. Người là mẫu mực của chúng ta và là Đấng mà chúng ta nỗ lực dẫn đưa người khác đến với Người.

4. Thiết lập nhánh Nữ tu

Ngay từ đầu, Cha Phanxicô Jordan đã thiết tha mời gọi phụ nữ tham gia vào công cuộc của Hiệp hội. Ngài thiết lập một nhánh Nữ tu dưới sự lãnh đạo của bà Francesca Streitel, nhưng những khó khăn sớm nảy sinh.

Dường như bà không hoàn toàn hòa hợp với những ý tưởng của Đấng Sáng Lập và muốn các Nữ tu đi theo đường hướng của Dòng Phan Sinh ( Franciscans of the Strict Observance). Nhóm nữ tu này đã tách khỏi Cha Phanxicô Jordan vào năm 1886 và hiện nay là Dòng Nữ tu Sầu Bi (Adolorata Sisters).

Cha Phanxicô Jordan đã có mối liên hệ từ lâu với một người khác là Therese von Wüllenweber (nay là Chân phước Maria Các Thánh Tông đồ), người đã là thành viên Cấp độ Một từ năm 1882 và vẫn chờ đợi cha Jordan gọi đến Rôma. Têrêsa đến Rôma vào năm 1888 và Cha Phanxicô Jordan đã  thành lập nhánh Dòng nữ mang tên Dòng Nữ tu Chúa Cứu Độ.

Têrêsa nhận dòng tên là “Maria của các Thánh Tông đồ”, một cái tên minh chứng cho sự sùng kính của bà đối với tinh thần tông đồ trong các ý tưởng của Cha Phanxicô Jordan. Thực tế, Mẹ mẹ Têrêsa có một sự tương đồng đáng kinh ngạc trong nhãn giới, và đã chứng tỏ mình là một cộng sự trung thành, một bề trên khôn ngoan của các nữ tu. Mẹ mẹ Têrêsa được tôn phong Chân phước vào năm 1968.

5. Lan rộng khắp thế giới

Sau khi Dòng nhận được sự phê chuẩn theo giáo luật, Cha Phanxicô Jordan bắt đầu hăng hái thiết lập một loạt các nhà mới của Dòng. Ở đây chỉ có thể tóm lược sơ lược:

Một bước tiến lớn lao đã đến với các tu sĩ Salvatorian khi Bộ Truyền giáo (Propaganda Fide) yêu cầu Cha Phanxicô Jordan đảm nhận một vùng truyền giáo rộng lớn mới tại Assam, Đông Bắc Ấn Độ. Ngay từ năm 1890, ngài đã gửi những nhà truyền giáo đầu tiên đến Assam, mặc dù lúc đó ngài hầu như không có dư nhân sự.

Năm 1892, ngài bắt đầu thiết lập các cơ sở tại Hoa Kỳ và Áo. Tiếp theo đó là: Ecuador-Colombia (1893), Thụy Sĩ (1894), Tiệp Khắc (1895), Brazil (1896), Romania (1898), Bỉ, Ba Lan và Nam Tư (1900), Anh (1901) và Đức (1915).

Như vậy, trong suốt cuộc đời mình, Cha Phanxicô Jordan đã thiết lập Dòng tại 14 quốc gia khác nhau. Đây thực sự là kết quả của những hoạt động không mệt mỏi và rất nhiều chuyến hành trình dài của ngài.

Kể từ đó, Dòng Chúa Cứu Độ đã lan rộng khắp thế giới, loan báo Chúa Giêsu Kitô là Đấng Cứu Độ duy nhất của thế giới.