Cuộc khổ nạn của Đức Giêsu không chỉ là một biến cố lịch sử đã xảy ra cách đây hơn hai ngàn năm, nhưng còn là một tấm gương sống động phản chiếu chính đời sống đức tin của mỗi người chúng ta hôm nay. Khi đọc lại trình thuật trong Tin Mừng theo thánh Matthêu, tôi không chỉ thấy những nhân vật đã góp phần vào cuộc khổ nạn của Chúa, mà còn nhận ra chính mình trong từng khuôn mặt ấy. Tôi là ai trong cuộc khổ nạn của Đức Giêsu?
Trước hết, tôi nhận ra mình nơi dân chúng. Họ từng hân hoan đón Chúa vào thành Giêrusalem, tung hô Ngài là Con Vua Đa-vit, nhưng chỉ ít lâu sau, họ lại đồng thanh kêu lên: “Đóng đinh nó vào thập giá!” Lòng người thật dễ đổi thay. Và tôi cũng vậy. Khi mọi sự thuận lợi, tôi dễ dàng ca tụng và tạ ơn Chúa; nhưng khi gặp thử thách, đau khổ, hay khi lời Chúa đòi hỏi tôi phải hy sinh, tôi lại do dự, thậm chí quay lưng. Đức tin của tôi nhiều khi chỉ dừng lại ở cảm xúc nhất thời, chưa đủ sâu để đứng vững trước sóng gió.
Tôi cũng là các môn đệ của Đức Giêsu, những người đã từng gắn bó mật thiết với Chúa, nhưng lại bỏ chạy khi Ngài bị bắt. Tôi đã từng hứa trung thành, từng quyết tâm sống theo lời Chúa, nhưng trong những lúc khó khăn, tôi lại chọn an toàn cho bản thân. Tôi sợ bị hiểu lầm, sợ mất mát, sợ thiệt thòi, và vì thế, tôi lặng lẽ rút lui. Sự yếu đuối của các môn đệ không xa lạ gì với tôi, bởi chính tôi cũng nhiều lần không đủ can đảm để sống đức tin của mình cách trọn vẹn.
Có lúc, tôi còn thấy mình nơi Giuđa Iscariô. Ông đã theo Chúa, sống bên Chúa, nhưng lại phản bội Ngài chỉ vì lợi ích riêng. Tôi có thể không bán Chúa bằng ba mươi đồng bạc, nhưng tôi vẫn “bán” Ngài qua những chọn lựa nhỏ bé hằng ngày: khi tôi gian dối, khi tôi đặt lợi ích cá nhân lên trên sự thật, khi tôi làm ngơ trước điều tốt cần làm. Tội lỗi không luôn ồn ào, nhưng âm thầm len lỏi và làm tôi xa Chúa từng chút một.
Rồi tôi nhận ra mình nơi Phêrô. Ông yêu Chúa chân thành, nhưng lại chối Ngài ba lần. Điều này làm tôi an ủi nhưng cũng đánh động tôi. Tôi cũng yêu Chúa, nhưng tình yêu ấy còn mong manh. Tôi có thể mạnh mẽ trong lời nói, nhưng yếu đuối trong hành động. Tuy nhiên, điều làm nên sự khác biệt nơi Phêrô chính là lòng sám hối. Ông đã khóc lóc ăn năn và quay trở lại. Điều đó nhắc nhở tôi rằng, dù tôi có vấp ngã bao nhiêu lần, điều quan trọng là tôi có dám đứng lên và trở về với Chúa hay không.
Tôi cũng thấy mình nơi Tổng trấn Philatô. Ông biết Đức Giêsu vô tội, nhưng vẫn trao Ngài cho đám đông để giữ sự yên ổn và bảo vệ địa vị của mình. Trong cuộc sống, tôi cũng có những lúc biết rõ điều gì là đúng, nhưng lại không dám làm vì sợ thiệt thân. Tôi chọn im lặng trước bất công, chọn thỏa hiệp với sai trái, chỉ để giữ lấy sự an toàn cho mình. Nhưng chính sự im lặng đó cũng góp phần làm cho cái xấu lan rộng.
Cuối cùng, tôi thấy mình nơi hai tên trộm bị đóng đinh cùng Đức Giêsu. Một người nhạo báng, khép kín lòng mình trong cay đắng; người kia khiêm tốn nhìn nhận tội lỗi và cầu xin: “Lạy Ngài, khi vào Nước của Ngài, xin nhớ đến tôi.” Trong mỗi hoàn cảnh của cuộc sống, tôi cũng đứng trước hai lựa chọn ấy: hoặc là cứng lòng, trách móc và tuyệt vọng, hoặc là khiêm tốn quay về và đặt niềm tin vào lòng thương xót của Chúa.
Cuộc khổ nạn của Đức Giêsu cho tôi thấy một sự thật sâu xa: tôi không chỉ là một nhân chứng, nhưng là một phần của câu chuyện ấy. Tôi mang trong mình cả sự yếu đuối, phản bội, sợ hãi và ích kỷ. Nhưng đồng thời, tôi cũng được mời gọi bước vào con đường hoán cải, con đường của người trộm lành – con đường của sự khiêm tốn và tín thác.
Giữa tất cả những tội lỗi và bất toàn của con người, Đức Giêsu vẫn âm thầm chịu đựng, vẫn yêu thương, và vẫn tha thứ. Ngài không lên án, nhưng mở ra con đường cứu độ. Vì thế, khi nhìn vào cuộc khổ nạn của Chúa, câu hỏi quan trọng không chỉ là “Tôi là ai?”, mà là: Hôm nay, tôi chọn đứng về phía nàotiếp tục đóng đinh Chúa bằng tội lỗi, hay quay về để đón nhận tình yêu và lòng thương xót của Ngài?
Joseph Trần, SDS
