Có thể nói, hành trình đời sống của mỗi người trong chúng ta là chuỗi ngày phân định liên lỉ về thánh ý của Thiên Chúa. Nó không đơn giản bởi vì trong việc phân định đã bao gồm cả sự quyết định và chọn lựa trong đó. Khi đã quyết định cũng đồng nghĩa với việc chịu trách nhiệm cho điều đó. Quả thật, việc phân định thực sự cần thiết và tối quan trọng mà chúng ta không thể xem thường hoặc làm cho qua được. Đặc biệt, trong những sự kiện quan trọng của cuộc đời, chúng ta thực sự cần nghiêm túc và được hướng dẫn cách đầy đủ cho tiến trình phân định của riêng mình. Người viết tìm được gợi hướng từ mẫu gương và cách thức phân định của Đấng Sáng Lập Dòng Chúa Cứu Độ – chân phước Phanxicô Maria Thánh Giá Jordan. Ước mong bài viết sẽ giúp quý độc giả cách nào đó hiểu được và có thể áp dụng cho bản thân mỗi người.
Trước hết, chúng ta hiểu rằng làm sao có thể phân định được nếu chúng ta cứ ở mãi trong vòng xoáy của những bộn bề và lo toan của cuộc sống thường ngày. Xã hội ngày nay dần lôi kéo con người vào những ồn ào bất tận của nhịp sống hiện đại đến nỗi nhiều người quên đi việc dành cho bản thân chút ít thời gian thinh lặng cần thiết. Không những vậy, nhiều tu sĩ và linh mục cũng bị cám dỗ đắm mình vào những việc tông đồ cũng như mạng xã hội để rồi không còn thực sự chú trọng cho sự thinh lặng nội tâm vốn là nền tảng cho đời sống thiêng liêng và căn tính đời tu của mình. Cho nên, nơi cha Jordan, chúng ta tìm thấy một tấm gương của việc ý thức và tận dụng thời gian cho việc phản tỉnh, hồi tâm và phân định.
Trước khi chịu chức linh mục, ngài có khoảng thời gian một năm tại Chủng viện của Tổng giáo phận để chuẩn bị cho thiên chức thiên liêng của mình. Ngài tận dụng khoảng thời gian quý báu này để cố gắng hiểu hơn về kế hoạch của Thiên Chúa dành cho mình. Điều này là cần thiết vì chúng ta dễ bị hiểu lầm và rốt cuộc đặt ý định của mình lên trên ý định của Thiên Chúa. Chúng ta tìm cách để làm những gì mình thích, chọn những gì có lợi cho mình và cuối cùng chỉ biết ở lại trong những toan tính của cá nhân. Cho nên, mục đích của việc phân định phải là việc cố gắng hiểu được ý Chúa, chứ không phải ý riêng của mình. Trong nhật ký thiêng liêng của mình, cha Jordan đã viết lời nguyện ngắn như sau: “Lạy Chúa Giêsu Kitô, xin chấp nhận con như khí cụ của Chúa, và dùng con như ý Ngài muốn.” (SD I/12) Điều này nói lên một sự phó thác tuyệt đối cũng như biết mình thực sự. Ngài ý thức mình chỉ là khí cụ trong bàn tay Thiên Chúa, mọi sự ngài có đều là tặng vật của Thiên Chúa để rồi Ngài dùng cách nào tùy ý cho vinh danh Chúa hơn và mưu ích cho phần rỗi các linh hồn.
Kế đến, như đã nói ở trên, chúng ta chỉ có thể phân định được khi chúng ta dám ở lại trong sự thinh lặng nội tâm. Điều này có vẻ dễ nhưng thực ra không dễ chút nào. Bởi vì một khi ở trong sự thinh lặng, chúng ta sẽ phải đối diện với con người thật của chính mình cùng tất cả những bất toàn của kiếp người và phải chịu đựng cả những sự cám dỗ từ ma quỷ. Ở trong thinh lặng là ở trong một cuộc chiến mà ở đó tính hữu hạn của con người sẽ bị thử thách rất nhiều. Thế nhưng, lời khuyên từ cha Jordan chính là học cách để không sợ hãi những khoảnh khắc thinh lặng này bởi vì chúng là phần thiết yếu của kinh nghiệm đức tin của chúng ta. Đức tin có được thử thách thì mới trở nên tinh tuyền được. Chính vì vậy, thái độ cần thiết là thái độ khiêm nhường và tín thác vào Thiên Chúa. Chúng ta đừng quên rằng ngôn ngữ của Thiên Chúa chính là sự thinh lặng. Qua thinh lặng, Thiên Chúa sẽ mặc khải cho chúng ta biết ý định nhiệm mầu của ngài. Chính vì vậy, đừng sợ hãi vì Ngài luôn ở đó với chúng ta.
Mặt khác, chúng ta cần ý thức được tầm quan trọng của vị linh hướng để giúp chúng ta trong những lúc như vậy khi mà mọi thứ dừng như là phi logic, khi mà tâm trí chúng ta câm lặng và tâm hồn chúng ta đầu hàng trước Thiên Chúa. Cha Jordan cũng từng gặp thử thách khi ngài cảm thấy mình như người thủy thủ trên con tàu mỏng manh, lạc giữa dòng nước cô tịch, bị gió đánh bạt mọi hướng, cần một người có đủ sự khôn ngoan về mặt thiêng liêng để giúp đỡ mình vượt qua và đến được bến bờ mong ước. Vị linh hướng sẽ là người đồng hành hữu ích để giúp chúng ta gỡ rối những gì chưa thể hiểu được, nâng đỡ chúng ta khi gặp thử thách và đặc biệt đồng hành với chúng ta trong lời cầu nguyện. Chính vì thế, chúng ta cần mở lòng để có thể chia sẻ với ngài những gì đang diễn ra trong tâm hồn chúng ta và khiêm nhường xin lời khuyên từ ngài.
Tuy nhiên, điều cốt yếu vẫn là chính chúng ta thực hiện việc phân định. Và chúng ta không thể làm việc này cách hiệu quả nếu thiếu đi những bài tập thiêng liêng như việc đọc, suy niệm, cầu nguyện và chiêm niệm với Lời Chúa bởi vì Lời Chúa là ngọn đèn soi bước cho chúng ta. Cho nên, cha Jordan có một thái thực sự cung kính cho việc đọc Kinh Thánh khi ngài viết rằng: “Tôi sẽ đọc Kinh Thánh với tất cả sự thành kính, không đọc một cách vội vã, nhưng với một tâm hồn thanh thản và chú tâm, đặc biệt cho tất cả những gì hữu ích để làm mình khiêm nhường hơn.” (SD I/68) Việc đọc Kinh Thánh giúp cha Jordan khám phá ra rằng ý định của Thiên Chúa chỉ trở nên cụ thể trong thế giới thông qua sự cộng tác của chúng ta trong lịch sử. Điều này có nghĩa chúng ta là khí cụ để Thiên Chúa thông ban ý định của Ngài. Qua đó, dưới ánh sáng của Lời Chúa, Thiên Chúa giúp cho chúng ta ý thức hơn về những kế hoạch của Ngài, phá vỡ những định kiến và không ngừng làm chúng ta ngỡ ngàng. Cho nên, chúng ta cần học cách yêu mến việc cầu nguyện qua các phương thức mà Giáo Hội chỉ dạy để rồi chúng ta có được nền tảng vững chắc cho việc phân định.
Cuối cùng, chúng ta cũng cần hiểu được thế nào mới là một ơn gọi đích thực. Ai cũng đều có ơn gọi. Thiên Chúa gọi chúng ta vào một bậc sống nào đó không phải để hơn hay thua người khác. Thiên Chúa gọi để chúng ta sống một cách triển nở những gì được trao ban cho vinh danh Chúa và cho phần rỗi các linh hồn. Vì vậy, bậc sống nào cũng quý giá trong mắt Thiên Chúa cả. Cha Jordan nhấn mạnh rằng chúng ta đạt được sự viên mãn khi chúng ta theo đuổi, không phải ước mơ của riêng mình, nhưng là ước mơ của Thiên Chúa, đồng thời đón nhận tiếng gọi thần linh để biến cuộc sống của chúng ta thành câu chuyện tình yêu cho tha nhân. Đó mới thực sự là ước mơ mà mỗi người cần mơ ước. Ước mơ của Thiên Chúa chính là con người được cứu rỗi. Và mỗi người trong chúng ta chính là khí cụ để mang tình yêu đó đến với tha nhân, những người đang sống trong đau khổ.
Tuy nhiên, sẽ luôn có những hoài nghi và sự chống đối từ trong sâu thẳm nội tâm của chúng ta bởi vì phân định ý Chúa sẽ làm cho chúng ta không còn nghĩ về mình nữa nhưng là nghĩ cho ý định của Thiên Chúa và phần tốt đẹp cho tha nhân. Chúng ta phải trở nên hư không! Điều này đi ngược lại khuynh hướng tự nhiên của cái tôi ích kỷ bởi vì nó chỉ muốn mọi sự cho riêng mình và mình phải là trung tâm. Hơn nữa, trong tiến trình phân định, ma quỷ sẽ xúi giục bản tính yếu hèn của chúng ta để nó chống đối và làm nội tâm của chúng ta hỗn loạn. Nó muốn trở thành người phán xét chứ không phải Thiên Chúa là Đấng Thẩm Phán. Làm khí cụ thì có gì hay, tại sao lại không làm những gì mình thích? Tất cả những khả thể đó đều có thể xảy ra trong tiến trình phân định bởi đó là một cuộc chiến đấu thiêng liêng mà chỉ với ơn Chúa, chúng ta mới vượt qua được.
Nói tóm lại, chúng ta cần ý thức được tầm quan trọng của việc phân định để rồi chúng ta thực hành một cách có ý thức, trong sự khiêm nhường và đầy tín thác. Cho nên, chúng ta cần can đảm để ở lại trong sự thinh lặng, để nghe tiếng Chúa và chiến đấu trước cám dỗ. Kế đến, ý thức mình chỉ là khí cụ của Thiên Chúa để rồi chúng ta sẵn sàng làm mọi sự theo ý muốn nhiệm mầu của Ngài. Mặt khác, chúng ta cũng cần có một vị linh hướng như là người đồng hành và hướng dẫn cho chúng ta trong hành trình trưởng thành thiêng liêng. Tiếp đến, chúng ta cần giữ kỉ luật thiêng liêng qua những bài tập thiêng liêng mà nền tảng được đặt nơi Lời Chúa. Chỉ có Lời Chúa mới có thể soi rọi cho chúng ta biết được điều gì cần thiết. Ngoài ra, mỗi ơn gọi đều là tiếng gọi thần linh của tình yêu Thiên Chúa, và chúng ta được mời gọi để mơ ước mơ của Thiên Chúa và trở thành câu chuyện tình yêu cho tha nhân qua đời sống của chính mình. Và cuối cùng là sự vững vàng và phó thác trọn vẹn cho Thiên Chúa dù cám dỗ có khốc liệt đến đâu. Ước mong mỗi người sẽ khám phá ra được kế hoạch mà Đấng-là-Tình-Yêu đã dành sẵn cho mình từ trước muôn thưở để rồi chúng ta sẽ hân hoan cùng nhau loan báo về chân lý vĩnh cửu này. Đó là “sự sống đời đời chính là nhận biết Cha, Thiên Chúa chân thật và duy nhất, và Đức Giêsu Kitô, Đấng Cha đã sai đến.” (Ga 17, 3)
Philip Nguyen, SDS
