Mỗi năm, khi bước vào Mùa Chay, lòng người Kitô hữu lại được mời gọi trở về với chiều sâu nội tâm. Đây không chỉ là một khoảng thời gian phụng vụ trong năm, nhưng là hành trình thiêng liêng, hành trình trở về, hoán cải và tái sinh trong ân sủng.
Lời ngôn sứ trong Sách Giô-en vang lên tha thiết: “Hãy xé lòng, đừng xé áo.” (Ge 2,13). Thiên Chúa không tìm kiếm những hình thức bên ngoài, nhưng mong chờ một trái tim biết rung động, biết đau vì tội lỗi và khao khát được đổi mới. “Xé lòng” là dám nhìn nhận những yếu đuối, những sai lầm và cả những khô cứng trong đời sống đức tin để thật sự quay về với Chúa.
Trong Sách Đệ Nhị Luật, dân Israel được nhắc nhở: “Người ta sống không chỉ nhờ cơm bánh, nhưng còn nhờ mọi lời miệng Đức Chúa phán ra.” (Đnl 8,3). Lời ấy soi sáng ý nghĩa của việc ăn chay. Ăn chay không chỉ là giảm bớt lương thực thể xác, nhưng là làm cho tâm hồn biết đói khát Lời Chúa. Khi ta chấp nhận thiếu thốn một chút vật chất, ta học cách mở lòng ra trước sự phong phú thiêng liêng mà Thiên Chúa ban tặng.
Bốn mươi ngày Mùa Chay gợi nhớ đến bốn mươi ngày Chúa Giêsu ăn chay trong hoang địa. Ngài đã chiến thắng cám dỗ bằng sự tín thác tuyệt đối nơi Chúa Cha. Hoang địa của chúng ta hôm nay có thể là những lo toan cơm áo, những đam mê âm thầm, những thói quen xấu khó từ bỏ. Nhưng chính trong “hoang địa” ấy, nếu biết lắng nghe và cầu nguyện, ta sẽ gặp được Thiên Chúa đang đồng hành. Mùa Chay còn là thời gian của cầu nguyện và bác ái. Khi ta dành thời gian cho Chúa, ta cũng học cách dành chỗ cho tha nhân. Ăn chay giúp ta cảm thông với người nghèo; cầu nguyện giúp ta khiêm tốn; bác ái giúp ta trở nên giống Chúa Kitô hơn mỗi ngày.
Lời mời gọi ấy cũng được các vị chủ chăn trong Hội Thánh nhắc lại. Giáo hoàng Lêô XIV kêu gọi các tín hữu sống Mùa Chay như thời gian của hoán cải đích thực: ăn chay để thanh luyện tâm hồn, cầu nguyện để kết hiệp với Thiên Chúa, và chia sẻ để xây dựng tình huynh đệ. Đó không chỉ là những thực hành đạo đức, nhưng là con đường dẫn đến sự đổi mới toàn diện con người.
Sau cùng, Mùa Chay không khép lại trong bầu khí trầm lắng của sám hối, nhưng mở ra niềm hy vọng Phục Sinh. Con đường thập giá luôn dẫn đến ánh sáng. Khi ta thật sự “xé lòng”, khi ta để Lời Chúa nuôi dưỡng và biến đổi, ta sẽ cảm nhận được ân sủng cứu độ đang tuôn tràn.
Ước gì Mùa Chay này trở thành một hành trình sâu sắc cho mỗi chúng ta , hành trình của trở về, của lắng nghe và của yêu thương, để khi mừng Đại lễ Phục Sinh, tâm hồn ta cũng được tái sinh trong bình an và niềm vui của Chúa.
Joseph Trần, SDS
