Có sự khác biệt đôi chút giữa bản dịch tiếng Việt (1) và tiếng Anh (2) trong lời cầu xin của “hai người con ông Dê-bê-đê là Gia-cô-bê và Gio-an” với Chúa Giêsu. Nếu trong bản tiếng Việt, hai ông thưa: “Thưa Thầy, chúng con muốn Thầy thực hiện cho chúng con điều chúng con sắp xin đây.” (Mc 10, 37), thì trong bản tiếng Anh, xin được tạm dịch là: “Thưa Thầy, chúng con muốn Thầy thực hiện cho chúng con bất cứ điều gì chúng con xin thầy.” Tuy có sự khác biệt đôi chút về “mức độ”, nhưng điều này chứng tỏ rằng hai ông rất “tự tin” khi bày tỏ điều mình muốn với Chúa Giêsu, và chắc hẳn những lời này nói lên tình thầy trò rất thân thiết và gần gũi giữa Chúa Giêsu và các ông. Đây là một thái độ tốt lành trong cầu nguyện, nó khiến tôi nhớ đến lời trong thư gửi tín hữu Híp-ri: “Bởi thế, ta hãy mạnh dạn tiến lại gần ngai Thiên Chúa là nguồn ân sủng, để được xót thương và lãnh ơn trợ giúp mỗi khi cần.” (Hr 4, 16). Nhưng ngay cả khi “đắc thủ” được sự “mạnh dạn” trước Thiên Chúa thì hai ông vẫn phải học hỏi để có thể tiến xa hơn trong mối tương quan với Người, vì chính Chúa Giêsu đã đáp lại lời cầu xin mạnh dạn về “chỗ ngồi tả hữu khi Người được vinh quang” của các ông, rằng: “các anh không biết các anh xin gì?” (Mc 10, 16). Các ông không thực sự biết về “vinh quang của Đức Giêsu” – Vinh quang mà Người phải trả giá bằng khổ hình và cái chết.
Thật vậy, lắm lúc chúng ta chẳng biết điều mà chúng ta đang xin cùng Thiên Chúa. Chúng ta đâu biết rằng khi chúng ta xin: “Lạy Chúa, xin cho con được mạnh khỏe”, thì cái giá phải trả là chúng ta không được ăn uống những gì mà chúng ta thích, cũng như chúng ta phải kỷ luật thân xác của mình để có được sức khỏe. Hay đã bao nhiêu lần, chúng ta kêu lên cùng Thiên Chúa: “Lạy Chúa, xin cho chúng con được hòa thuận yêu thương nhau” nhưng vô ích, vì chúng ta chẳng biết rằng điều mà chúng phải đánh đổi là thói ích kỷ, kiêu ngạo, nóng giận,… Và thậm chí, đã không ít lần, chúng ta tha thiết: “Lạy Chúa, con muốn được nên thánh thiện”, nhưng rốt cuộc do “vô minh” mà chúng ta vẫn cứ bị cầm tù trong “bóng tối”, bởi lẽ, chúng ta chẳng biết rằng chúng ta phải để mình chịu đau đớn vì cắt tỉa, vì từ bỏ. Đó là chưa kể những “của bất chính” mà chúng ta chẳng biết khi xin cùng Thiên Chúa Chắc hẳn, Thiên Chúa có thể ban cho chúng ta điều chúng ta xin ngay thức khắc, và Người đã làm như vậy, nhưng không phải lúc nào cũng như thế vì trong mối tương quan với Thiên Chúa, cầu nguyện có một công thức khác với dân ngoại.
Nếu trong quan niệm của nhiều người, họ tin rằng họ có thể sai khiến các thần minh hay điều binh khiển tướng bởi những thần chú cũng như những công thức tụng niệm đặc biệt, thì với người Ki-tô hữu, cầu nguyện lại mang một ý nghĩa hoàn toàn trái ngược. Cầu nguyện, dù là ở dưới dạng thức nào đi chăng nữa, đều có chung một mục đích đó là “ý muốn của Thiên Chúa”. Cầu nguyện chẳng phải là một công thức mà nếu làm đúng là chúng ta sẽ đạt được điều mình ước nguyện, không phải như vậy. Cầu nguyện là một hành trình, mà nếu chúng ta thực dấn thân, sẽ dẫn chúng ta đi sâu vào mối tương quan mật thiết với Thiên Chúa, dần dần nới rộng con tim của chúng ta cho Thiên Chúa cũng như từ từ hủy đi tự do của chúng ta cho ý muốn của Người hay có thể nói như trong trình thuật của sách Sáng Thế chương 32, cầu nguyện là cuộc vật lộn với Thiên Chúa cho đến khi Người chiến thắng và chúng ta đầu hàng cũng như dám phó mình cho Người. Bao lâu chưa kinh nghiệm được “cuộc vật lộn” này là bấy lâu chúng ta chưa thực sự biết cầu nguyện.
Để kết thúc tôi muốn trích dẫn một đoạn rất hay được viết bởi một ngòi bút linh đạo nổi tiếng, cha Henri M. Nouwen: “Cầu nguyện thường được coi là một sự yếu kém, một hệ thống nâng đỡ, ta sử dụng khi ta không còn có thể trợ giúp chính mình. Nhưng điều này chỉ đúng, khi Thiên Chúa của lời cầu nguyện của ta được tạo dựng theo hình ảnh của ta và theo các nhu cầu và quan tâm của ta. Tuy nhiên, khi cầu nguyện làm cho ta vươn lên đến Thiên Chúa, không chỉ theo thuật ngữ của ta và theo thuật ngữ của Thiên Chúa, thì việc cầu nguyện sẽ kéo ta ra khỏi những bận tâm về chính mình, khuyến khích ta rời bỏ vùng đất quen thuộc, và thách thức ta bước vào một thế giới mới, một thế giới không thể bị gồm tóm trong những ranh giới nhỏ bé của tâm trí và tâm hồn ta. Nên cầu nguyện là một cuộc phiêu lưu lớn vì Thiên Chúa Đấng mà cùng với Ngài ta đang bước vào một mối tương quan mới, lớn hơn chính bản thân ta và bất chấp mọi tính toán và dự đoan của ta. Thật khó có thể di chuyến từ ảo tưởng đến cầu nguyện vì cầu nguyện đưa ta từ những sự chắc chắn giả tạo đến những bất định đích thực, từ một hệ thống năng đỡ dễ dàng tới chỗ dám buông bỏ tất cả, và từ nhiều thần linh “an toàn” tới vị Thiên Chúa có một tình yêu không giới hạn.” (3)
Mario Paul, SDS
- Bản dịch của nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ
- https://bible.usccb.org/bible/luke/10
- Henri M. Nouwen, Chỉ có một điều cần thôi: Sống đời cầu nguyện (The only necessary thing: Living a prayerful life), trans. Linh mục Đaminh Nguyễn Đức Thông CSsR (Claretian Publications, 2004), 32.
